Mensgerichte AI-mindset
Bewuste keuzes vanuit eigen professionele waarden. De docent blijft de autonome professional; AI is gereedschap, geen vervanging.
Raamwerk AI-geletterdheid
Een kompas voor AI-geletterde docenten
Een denkraam met vijf domeinen waarmee docenten zich professioneel tot AI leren verhouden. Wetenschappelijk onderbouwd, vrij te gebruiken en bruikbaar in PO, VO, MBO, HBO en WO.
Ontwikkeld door Barend Last, Tom Naberink en Marcel Mutsaarts. Actuele versie: 2026b.
Vrij beschikbaar
Versie 2026b
Het denkraam
Eén raamwerk, vijf domeinen
De vijf domeinen vormen samen een kompas voor professionele ontwikkeling: van mindset en ethiek tot kennis, didactiek en handelingsvermogen.
AI-geletterdheid wordt zichtbaar in keuzes. Welke taken doe je zelf? Wanneer zet je AI in, met welk doel en wat doe je vervolgens met de output?
Ethiek en verantwoord gebruik
Privacy, bias, transparantie en verantwoordelijkheid zijn geen bijlage, maar lopen door iedere AI-beslissing heen.
AI-kennis en vaardigheden
Begrijpen hoe AI werkt, effectief prompten, tools vergelijken en output kritisch beoordelen op kwaliteit en betrouwbaarheid.
AI-pedagogiek en didactiek
Bepalen wanneer AI het leerproces versterkt, wanneer het denken wordt omzeild en hoe je leerlingen begeleidt bij bewust gebruik.
Digital agency
Handelingsvermogen en constructieve nieuwsgierigheid: regie houden en actief meebepalen hoe AI het eigen werk en de school raakt.
Waar het op rust
Vier inhoudelijke uitgangspunten
AI-geletterdheid bouwt voort op digitale geletterdheid en de professionele identiteit van de docent.
De eigen onderwijscontext bepaalt wat een docent met AI kan en welke keuzes verantwoord zijn.
Ethiek is verweven in alle domeinen, niet losgezet als een laatste hoofdstuk.
Het raamwerk is internationaal verankerd en tegelijk geschreven voor de Nederlandse onderwijspraktijk.
Gratis te downloaden
Twee documenten, twee doelen
Begin met de compacte whitepaper of duik direct in het volledige raamwerk. Beide documenten zijn vrij beschikbaar om te gebruiken, delen en aan te passen aan je eigen onderwijscontext.
Toegankelijke samenvatting
Whitepaper AI-geletterdheid
10 pagina’s · PDF · versie 2026b
De keuzes en visie achter het raamwerk: waarom we het maakten, hoe het is opgebouwd en wat het wel en niet claimt.
Download PDFVolledig inhoudelijk document
Raamwerk AI-geletterdheid
24 pagina’s · PDF · versie 2026b
De theoretische grondslag, vijf domeinen, indicatoren op Basis- en Gevorderd niveau, toetsingsprincipes en internationale kaders.
Download PDFVrij beschikbaar
Zo kun je het raamwerk gebruiken
Gebruik het zelfstandig, als taal voor een teamgesprek of als inhoudelijke basis voor schoolontwikkeling.
Voor jezelf
Als persoonlijk kompas
Spiegel je eigen ontwikkeling aan de vijf domeinen. Waar sta je sterk, welke keuzes kun je al onderbouwen en waar wil je verder groeien?
Met collega’s
Als gespreksbasis in een team
Bouw een gemeenschappelijke taal op. Bespreek wat verantwoord AI-gebruik betekent en welke keuzes passen bij jullie vak, opleiding of sector.
Voor de organisatie
Als basis voor schoolbeleid
Gebruik de domeinen als ankerpunt voor visie, professionalisering en beleid, met aansluiting op de EU AI Act en bestaande kwaliteitskaders.
Van raamwerk naar bewijs
Wil je je AI-geletterdheid certificeren?
Op basis van dit raamwerk ontwikkelden we een Basis- en Gevorderd traject voor docenten en schoolteams. Je past de vijf domeinen toe in je eigen praktijk en sluit af met een deelbaar certificaat.
Gebruik het raamwerk als gezamenlijke taal
Wil je de vijf domeinen vertalen naar een teamgesprek, professionalisering of schoolbeleid? We denken graag mee over een passende eerste stap.